در شب عاشورا در جغتای مراسم اصیل ، دیرینه و سنتی علم گردانی و پخت حلیم تا صبح ادامه دارد.

مراسم پخت حلیم كه در نقاط مختلف شهرستان جغتای انجام می‌شود همه ساله در دهه اول ماه محرم‌الحرام و به ويژه در شب‌های تاسوعا و عاشورای حسينی رنگ و بوی ديگری به خود می‌گيرد.

حليم‌پزان شب عاشورا، از عصر روز تاسوعا آغاز و تا صبح عاشورا ادامه دارد و سپس از شركت‌كنندگان در مراسم عزاداری سرور و سالار شهيدان پذيرايی می‌شود.

هر ديگ تدارك ديده غذای بيش از 500 نفر را تامين می كند و از هنگام نماز صبح روز عاشورا كه مردم به مكان‌های از پيش تعيين شده مراجعت می‌كنند ، پذيرايی می شوند. 

پختن حليم در شب عاشورا در شهرستان جغتای به اين گونه است كه تعدادی از دلدادگان حسينی با گذاشتن ديگ حليم بر روی اجاق‌هايی كه حرارت آن‌ها با سوزاندن چوب تأمين می‌شود تا صبح مشغول چمبه‌زدن و هم زدن ديگ‌های حليم می‌شوند و از آنجايی كه ساعات طولانی برای هم زدن اين ديگ‌ها نياز است مردان قوی را برای اين كار می‌طلبد.

در مراسم علم گردانی دسته های مختلفی در قالب علم های بزرگ و علم های کوچک در کوچه هاو خیابان های شهر به راه می افتند و در جلوی درب خانه هایی که صاحبخانه آن نذر و نیازی ، یا برای آمرزش اموات خود خیراتی دارد ، توقف کرده و قرائت فاتحه می کنند و فرد صاحبخانه نیز کمکهای نقدی و گاها غیر نقدی خود را برای آن هیئت عزاداری تحویل می دهد.

در مسیر حرکت نیز نواها و نوحه های مختلفی خوانده می شود.

بعد از نماز صبح مراسم " واویلا " آغاز می گردد.

در این مراسم از هیئت ها وحسینیه های مختلف دسته های مردم به همراه " علم " آن هیئت به خیابان آمده و به محل مخصوصی که از گذشته مرسوم بوده ( چهارراه بخشداری قدیم ) می آیند و در آنجا منتظر می شوند تا تمامی " علم ها " از راه برسند.

سپس تمامی "علم ها" به سمت قبرستان حرکت کرده و در آنجا مراسم سینه زنی و روضه خوانی برگزار می گردد.

در ادامه مسیر دسته علم ها و مردم به مسیر قدیمی دور موسوم به ( کال ) شهر می روند و به صورت نمادین شهر را دور می زنند. (البته در گذشته که شهر کوچک بوده دسته عزا کاملا شهر را دور میزده )

در پایان با رسیدن به محل اولیه تجمع ، دسته های هر هیئت از گروه جداشده و به سمت هیئت خود حرکت می کنند.

در هیئت نیز پس از مراسم زیارت عاشورا ، از عزادارانی که از واویلا آمده اند با حلیم پذیرایی می شود.